ZAKOPANE: Duchy na Pęksowym Brzyzku

ZAKOPANE: Duchy na Pęksowym Brzyzku

Przeciętny polski cmentarz nie ma duszy. A powinien mieć ich przecież na pęczki. Ma za to rzędy zimnych granitowych płyt, a jedna podobna do drugiej do tego stopnia, że czasem trudno jest w tym gąszczu znaleźć groby bliskich. Zupełnie inaczej przedstawia się sytuacja cmentarza na Pęksowym Brzyzku

Wszystkie nagrobki są niepowtarzalnymi dziełami sztuki, wykonanymi w drewnie, kamieniu i metalu. Noszą charakterystyczne motywy stylu podhalańskiego: kapliczki, rzeźbienia czy malowidła na szkle. Wiele nagrobków zostało wykonanych przez cenionych artystów dla innych znanych osobistości. Moja paplanina nie odda tego klimatu, zdjęcia zrobią lepszą robotę. Jednak dopiero własne oczy i ciarki na ciele uświadomią Wam jak wyjątkowe jest to miejsce. Miejsce, w którym duchy wyjątkowych ludzi odcisnęły swoje piętno. 

Jan Krzeptowski - Sabała

Legenda Podhala

Jan Krzeptowski - Sabała

Sabała – przewodnik tatrzański, muzykant, gawędziarz, bodaj najsłynniejszy góral.

Tytus Chałubiński, Stanisław Witkiewicz, Władysław Orkan

Tytus Chałubiński (fragment nagrobka po lewej) – spopularyzował Zakopane w Polsce, współtwórca Towarzystwa Tatrzańskiego. Stanisław Witkiewicz – twórca stylu Zakopiańskiego. Władysław Orkan – pisarz.

Karol Stryjeński

Karol Stryjeński – architekt, rzeźbiarz, grafik, działacz społeczny.

Karol Stryjeński

Stryjeński zaprojektował m.in. skocznię narciarską Wielką Krokiew.

Antoni Kenar

Antoni Kenar – znakomity rzeźbiarz, taternik, legendarny dyrektor zakopiańskiej szkoły snycerskiej (obecnie Liceum Technik Plastycznych).

Antoni Kenar

Jego nauczycielem był sam Karol Stryjeński.

Antoni Kenar

Słynną szkołę snycerską nazwano właśnie nazwiskiem Kenara. Szkołę tę ukończyli m.in. Hasior, Rząsa, Kulon.

Antoni Rząsa -

Antoni Rząsa – rzeźbiarz znany i uznany w świecie.

Władysław Hasior

Władysław Hasior – rzeźbiarz znany na całym świecie. Jego kontrowersyjne projekty czerpały z tradycji ludowych i jednocześnie nawiązywały do nowoczesnych prądów artystycznych.

Stary Cmentarz na Pęksowym Brzyzku został wpisany do rejestru zabytków jeszcze przed II wojną światową, dokładnie w 1931 roku. Obecnie chowa się tu tylko ludzi wybitnie zasłużonych dla Tatr i Zakopanego. Oj szkoda, że to nie będzie moje miejsce spoczynku… Pozostaje mi zwiedzanie cmentarza jeszcze za życia 🙂

Mieczysław Karłowicz

Tablica upamiętniająca Mieczysława Karłowicza – kompozytowa, taternika, fotografa.

Karol Szymanowski

Tablica upamiętniająca Karola Szymanowskiego – największego po Chopinie polskiego kompozytora. Ukochał Zakopane z wzajemnością. W willi Atma znajduje się jedyne na świecie muzeum poświęcone muzykowi.

Pęksowy Brzyzek odwiedzam przy każdej mojej wizycie w Zakopanem, czyli regularnie 🙂 Ostatnia moja wizyta miała miejsce 17 października i już na wejściu zdziwił mnie nowy element wystroju – mianowicie młodzieniec krążący w te i wewte przy bramie z wielką puchą. Jak to? Nawet tu zaczynają zdzierać kasę?!? Pan szybko mnie poinformował, że datki są całkowicie dobrowolne, co łaska. Kasa będzie przeznaczona na renowację nagrobków i utrzymacie cmentarza. To rozumiem! Wrzuciłam ile mogłam, a przy wyjściu wrzuciłam jeszcze trochę. W końcu to jedno z moich ulubionych miejsc w Zakopanem. Zresztą głupio tak nie wrzucić jak ktoś stoi i prosi na wejściu. I dobrze! Niech zbierze się pokaźna sumka na ratowanie cmentarza, które jest wielkim dziedzictwem na skalę całego kraju. A żeby było miło dostałam mapkę Starego i Nowego Cmentarza, z wyszczególnionymi grobami zasłużonych.

Józef Krzeptowski

Józef Krzeptowski – przewodnik i ratownik górski, żołnierz odznaczony Krzyżem Walecznych oraz Krzyżem Kawalerskim.

Stanisław Gąsienica - Byrcyn

Stanisław Gąsienica Byrcyn – legendarny przewodnik i ratownik tatrzański, pionier narciarstwa w Polsce.

Bartek Olszański

Bartek Olszański – ratownik, muzyk, plastyk, fotograf, literat. Zginął podczas akcji TOPR w lawinie pod Szpiglasową Przełęczą. Miał 25 lat.

Marek Łabunowicz

Marek Łabunowicz „Maja” – ratownik Topr, znakomity muzyk. Zginął w służbie TOPR w lawinie pod Szpiglasową Przełeczą. Miał 29 lat..

Piotr Malinowski

Symboliczna mogiła Piotra Malinowskiego – ratownika, wybitnego taternika i alpinisty. Jego prochy zostały rozrzucone w Tatrach.

Jan Długosz

Jan Długosz – jeden z najbardziej znanych taterników i alpinistów w Polsce. Zginął w grani Zadniego Kościelca.

Jan Długosz

Mogiłę tworzy kamień pochodzący z Morskiego Oka, gdzie Długosz lubił odpoczywać.

Maciej Berbeka

Symboliczny grób Macieja Berbeki – ratownika, himalaisty, plastyka. Jego ciało pozostało na Broad Peak.

Kazimierz Dłuski

Kazimierz Dłuski – stworzył słynne sanatorium w Kościelisku. Jeden z założycieli TOPR-u i Muzeum Tatrzańskiego.

Helena Roj - Kozłowska

Helena Roj Kozłowska – artystka ludowa, malarka na szkle. Współtwórczyni scenariusza „Harnasiów” Karola Szymanowskiego.

Stanisław Gąsienica - Byrcyn

Stanisław Gąsienica Byrcyn – syn słynnego przewodnika, baca, poeta, autor tekstów pastorałek.

Kornel Makuszyński

Kornel Makuszyński – pisarz, poeta, publicysta, krytyk teatralny. Stworzył kanony literatury dziecięcej i młodzieżowej: Pannę z mokrą głową, Szaleństwa panny Ewy, Awanturę o Basię, Szatana z siódmej klasy, Przygody Koziołka Matołka i wiele innych.

Kornel Makuszyński

Grób Makuszyńskiego jest zawsze najbardziej kolorowy i upstrzony gadżetami pozostawianymi przez młodych czytelników.

Stefan Zwoliński, Zofia Zwolińska

Nagrobek Stefana i Zofii Zwolińskich – działaczy turystycznych związanych z Tatrami. Na środku widać charakterystyczną mogiłę Marii Witkiewicz.

Maria Witkiewicz, Stanisław Ignacy Witkiewicz

Maria Witkiewicz – matka Witkacego, który ma tutaj symboliczną mogiłę.

Zasłużonych na cmentarzu jest dużo dużo więcej i zapewne kiedyś przyjdzie czas na ich upamiętnienie na blogu. Która z mogił zrobiła na Was największe wrażenie?

 

Jeśli wpis Ci się podobał to doceń autora i zalajkuj, zostaw komentarz lub udostępnij.

 

4 comments

  1. Zgadzam się, wręcz symbolicznie podpisuję pod powyższym wpisem. Też bardzo lubię ten cmentarz. Pamiętam wrażenie, jakie wywarł na mnie zobaczony po raz pierwszy – byłam wówczas dość egzaltowaną nastolatką, jednak także i teraz każdorazowo wpędza mnie w zadumę i podziw. Jest piękny, jest szczególny, a dusze go zamieszkują nie byle jakie… Tylko to bungee na horyzoncie nieco psuje klimat…

  2. Wieczna Tułaczka

    No cóż, w Zakopanem wiele rzeczy psuje klimat…

  3. Dla mnie szczególnie ważnymi osobami na tym cmentarzu są Zofia i Witold Paryscy – Zosia była niesamowitą kobietą, pierwszą kobietą w TOPRze, wybitną taterniczką. Właściwie wszystkie tatrzańskie i górskie wątki na wikipedii mają w źródłach wymienioną ich „wielką encyklopedię tatrzańską”.
    Bardzo lubię czytać o osobach, których nazwiska nigdy wcześniej nawet nie obiły mi się o uszy, bo każda taka osoba ma gdzieś swoją ciekawą historię 🙂

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*


*

Scroll To Top

kartal escort Pendik escort gay porno bursa escort