BIESZCZADY DLA POCZĄTKUJĄCYCH – 10 miejsc, które trzeba zobaczyć

BIESZCZADY DLA POCZĄTKUJĄCYCH – 10 miejsc, które trzeba zobaczyć

Kiedy już rzucisz wszystko i pojedziesz w Bieszczady, stajesz przed koniecznością zaplanowania pieszych wędrówek. Pierwszy raz w danym paśmie górskim zawsze jest trudny, bo mapa jawi się jako plątanina szlaków, atakują nas nic niemówiące nazwy szczytów oraz miejscowości i nie wiadomo jak działa lokalna komunikacja. 

Niniejszy przewodnik jest dla osób, które dopiero zaczynają przygodę z Biesami i chciałyby odwiedzić miejsca najpiękniejsze i te najbardziej znane. Oprócz opisu miejsca i szlaków nań prowadzących, załączam propozycje wycieczek, tj. gotowe marszruty. Starałam się, by wycieczki były w formie pętelek, pomiędzy punktem startowym i końcowym istniała opcja dojazdu, lecz nie brakuje też wędrówek od schroniska do schroniska.

Aby się nie pogubić podczas czytania, artykuł najlepiej przyswajać z mapą w ręku (tudzież z otwartą zakładką mapa-turystyczna.pl). Na końcu wpisu umieściłam informacje praktyczne, w dużej mierze związane z poruszaniem się po Bieszczadach i funkcjonowaniem busów.

Wiele z polecanych miejsc znajduje się blisko siebie, więc niektóre wycieczki będą się powtarzały bądź miały wspólne odcinki. Tak czy siak jest to świetna baza szlaków w Bieszczadach dla początkujących i średnio-zaawansowanych piechurów. 

PS. Legendarne schronisko Chatka Puchatka w 2020 roku poddano gruntownej przebudowie. Chwilowo tak zmieniono przebiegi szlaków, by te omijały plac budowy. Postanowiłam opisać szlaki w ich oryginalnej wersji, gdyż te wkrótce powrócą do Chatki Puchatka.

Przeczytaj także relacje z bieszczadzkich tułaczek:

 BIESZCZADY PO RAZ PIERWSZY BIESZCZADY JESIENIĄ 

 

TARNICA

Tarnica (1346 m n.p.m.) jest najwyższym szczytem w polskich Bieszczadach, zaliczanym do Korony Gór Polski. Szeroka panorama z platformy widokowej w połączeniu z etykietką „naj” przyciąga turystów jak magnes. Wierzchołek wieńczy charakterystyczny stalowy krzyż, upamiętniający pobyt Karola Wojtyły w tych stronach.

Na Przełęczy pod Tarnicą, tuż pod samym szczytem, krzyżują się 2 szlaki: czerwony (Główny Szlak Beskidzki) oraz niebieski. Stąd też odchodzi krótki, żółto znakowany łącznik (pod postacią sławnych już schodów) i to on jest jedyną opcją na osiągnięcie wierzchołka. W rejonie Tarnicy nie ma żadnych schronisk, dlatego na wycieczkę trzeba wyruszyć z własnym prowiantem.

 

SZLAKI NA TARNICĘ

  • Czerwony z Ustrzyk Górnych (3 h 30 min) – Po dwóch godzinach wędrówki lasem, szlak wychodzi na otwartą przestrzeń w rejonie Szerokiego Wierchu. Widokowym grzbietem wędrujemy do Przełęczy pod Tarnicą, by żółtym łącznikiem wejść na szczyt. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę.
  • Czerwony z Wołosatego (5 h) – Pierwszy fragment szlaku nie zapowiada późniejszych rewelacji – prowadzi utwardzoną drogą, w dużej mierze lasem. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę. Od Przełęczy Bukowskiej (granica z Ukrainą) następuje efektowny odcinek odkrytym terenem połonin. Zdobywamy dwa widokowe szczyty – Rozsypaniec oraz Halicz, po czym trawersujemy Kopę Bukowską i grzbiet Krzemienia, który jest drugim najwyższym szczytem polskich Bieszczad. Z Przełęczy pod Tarnicą wchodzimy na Tarnicę żółtym łącznikiem.
  • Niebieski z Wołosatego (2 h) – Najszybszy wariant dojścia na Tarnicę, ale też najmniej ciekawy. Wiedzie głównie lasem, wychodząc na otwarty teren tuż przed siodłem pod Tarnicą. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę. Jeszcze w Wołosatem warto zwiedzić dawne cerkwisko i cmentarz – pamiątkę po dawnej osadzie.
Wycieczkę możemy zacząć w Ustrzykach Górnych, jednakże w tym przypadku na dzień dobry czeka nas marsz drogą asfaltową przez półtorej godziny. Przyjemność to żadna, więc najwygodniej skorzystać z busa bądź przyjechać do Wołosatego własnym autem.
  • Niebieski z Widełek (4 h 50 min) – Długa, ale ciekawa opcja, bowiem prowadzi przez niezwykłej urody Bukowe Berdo. Praktycznie połowę tej trasy stanowi widokowy grzbiet. Szlak zaczyna się w Widełkach, nieopodal przystanku PKS Pszczeliny II (dojazd z Ustrzyk Górnych). Możemy znacznie skrócić tę trasę rozpoczynając wycieczkę w Mucznem (dojazd prywatnym busem), skąd żółty szlak w przeciągu półtorej godziny wyprowadzi nas na grzbiet Bukowego Berda.

 

WYCIECZKI NA TARNICĘ

TRASA 1: Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Wołosate – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: czerwony, żółty, niebieski
  • Czas: 6 h
  • Dystans: 18,5 km
  • Suma podejść: 750 m
  • Suma zejść: 750 m
  • Uwagi: Wycieczkę można skrócić aż o półtorej godziny, pokonując odcinek od Wołosatego do Ustrzyk busem (to i tak droga asfaltowa, więc żalu nie ma).

 

TRASA 2: Wołosate – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: niebieski, żółty, czerwony
  • Czas: 6 h 15 min
  • Dystans: 19 km
  • Suma podejść: 850 m
  • Suma zejść: 850 m
  • Uwagi: Najpopularniejszy trasa na Tarnicę. Stosunkowo niedługa i w formie pętli z Wołosatego, co ułatwia skorzystanie z własnego auta. Przy wiacie nieopodal Przełęczy Bukowskiej, warto podejść na samą przełęcz (kilka minut spacerem), gdzie znajduje się przyjemny punkt widokowy praz granica z Ukrainą.

 

TRASA 3: Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: czerwony, żółty, czerwony
  • Czas: 7 h 30 min
  • Dystans: 23 km
  • Suma podejść: 1000 m
  • Suma zejść: 950 m
  • Uwagi: Klasyczna tura poprowadzona Głównym Szlakiem Beskidzkim. Przy wiacie nieopodal Przełęczy Bukowskiej, warto podejść na samą przełęcz (kilka minut spacerem), gdzie znajduje się przyjemny punkt widokowy praz granica z Ukrainą.

 

TRASA 4: Widełki – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Szeroki Wierch – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: niebieski, żółty, czerwony
  • Czas: 6 h 50 min
  • Dystans: 20 km
  • Suma podejść: 1150 m
  • Suma zejść: 1100 m
  • Uwagi: Wycieczka łącząca Bukowe Berdo, Tarnicę oraz Szeroki Wierch. Trasę można skrócić, rozpoczynając wędrówkę w Mucznem (dojazd prywatnym busem).

 

TRASA 5: Widełki – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Wołosate

  • Szlaki: niebieski, żółty, niebieski
  • Czas: 6 h
  • Dystans: 16 km
  • Suma podejść: 1050 m
  • Suma zejść: 900 m
  • Uwagi: Połączenie Bukowego Berda z Tarnicą w nieco skróconej wersji. Zamiast zejść do Ustrzyk wystarczy wybrać niebieski szlak do Wołosatego.

 

TRASA 6: Widełki – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: niebieski, żółty, czerwony
  • Czas: 9 h
  • Dystans: 26 km
  • Suma podejść: 1350 m
  • Suma zejść: 1200 m
  • Uwagi: Całodzienna, ale absolutnie genialna tura łącząca klimatyczne Bukowe Berdo z Tarnicą, Haliczem i Rozsypańcem. Trasę można skrócić, rozpoczynając wędrówkę w Mucznem (dojazd prywatnym busem).

.

Szlaki na Tarnicę

Przełęcz pod Tarnicą oraz Tarnica (widok z Tarniczki)

Opis szlaków na Tarnicę

Tarnica – najwyższy szczyt polskich Bieszczad

 

SZEROKI WIERCH

Szeroki Wierch to właściwie długi grzbiet o kilku wierzchołkach, z których najwyższy liczy 1315 m n.p.m i nazywany jest Tarniczką. Nazwa kulminacji nawiązuje do bliskiego sąsiedztwa Tarnicy – oba wierzchołki oddziela charakterystyczna Przełęcz pod Tarnicą, zwaną także Przełęczą Krygowskiego bądź po prostu Siodłem. Tarniczkę i Tarnicę dzieli jedynie kilkunastominutowy marsz, nic więc dziwnego, że oba miejsca odwiedza się zazwyczaj podczas jednej wycieczki. W tym rejonie krzyżują się tylko 2 szlaki – czerwony, będący jednocześnie Głównym Szlakiem Beskidzkim oraz niebieski przez Bukowe Berdo.

Oczywiście Szeroki Wierch można potraktować jako odrębny cel, wszak położenie pomiędzy najwyższym szczytem w polskich Bieszczadach a Połoniną Caryńską gwarantuje fantastyczne panoramy.

 

SZLAKI NA SZEROKI WIERCH

  • Czerwony z Ustrzyk Górnych (3 h) – Po dwóch godzinach wędrówki lasem szlak wychodzi na otwartą przestrzeń. Widokowym grzbietem wędrujemy w kierunku najwyższej kulminacji – Tarniczki i Przełęczy pod Tarnicą. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę.
  • Czerwony z Wołosatego (5 h) – Pierwszy fragment szlaku nie zapowiada późniejszych rewelacji – prowadzi utwardzoną drogą, w dużej mierze lasem. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę. Od Przełęczy Bukowskiej (granica z Ukrainą) następuje efektowny odcinek odkrytym terenem połonin. Zdobywamy dwa widokowe szczyty – Rozsypaniec oraz Halicz, po czym trawersujemy Kopę Bukowską i grzbiet Krzemienia, który jest drugim najwyższym szczytem polskich Bieszczad. Z Przełęczy pod Tarnicą wchodzimy na Tarniczkę – najwyższą kulminację Szerokiego Wierchu.

 

WYCIECZKI NA SZEROKI WIERCH

TRASA 1: Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Wołosate – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: czerwony, żółty, niebieski
  • Czas: 6 h
  • Dystans: 18,5 km
  • Suma podejść: 750 m
  • Suma zejść: 750 m
  • Uwagi: Wycieczkę można skrócić aż o półtorej godziny, pokonując odcinek od Wołosatego do Ustrzyk busem (to i tak droga asfaltowa).

 

TRASA 2: Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: czerwony, żółty, czerwony
  • Czas: 7 h 30 min
  • Dystans: 23 km
  • Suma podejść: 1000 m
  • Suma zejść: 950 m
  • Uwagi: Klasyczna tura poprowadzona Głównym Szlakiem Beskidzkim. Przy wiacie nieopodal Przełęczy Bukowskiej, warto podejść na samą przełęcz (kilka minut spacerem), gdzie znajduje się przyjemny punkt widokowy praz granica z Ukrainą.

 

TRASA 3: Widełki – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Szeroki Wierch – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: niebieski, żółty, czerwony
  • Czas: 6 h 50 min
  • Dystans: 20 km
  • Suma podejść: 1150 m
  • Suma zejść: 1100 m
  • Uwagi: Wycieczka łącząca Szeroki Wierch, Bukowe Berdo oraz Tarnicę. Trasę można skrócić, rozpoczynając wędrówkę w Mucznem (dojazd prywatnym busem).
Szlaki na Szeroki Wierch w Bieszczadach

Panorama z Szerokiego Wierchu

szlak na Szeroki Wierch

Połonina Wetlińska i Caryńska spod Szerokiego Wierchu

 

HALICZ I ROZSYPANIEC

Jako że oba szczyty znajdują się koło siebie, przy czerwono znakowanym Głównym Szlaku Beskidzkim, to w zestawieniu zawsze występują razem. Halicz i Rozsypaniec, podobnie jak Szeroki Wierch, znajdują się w rejonie Tarnicy, gdzie zbiegają się jedynie 2 szlaki – wspomniany czerwony i niebieski z Bukowego Berda.

Rozsypaniec (1280 m n.p.m.) z licznymi skalnymi grzędami w pełni zasłużył na swoją nazwę. Przy dobrej widoczności można dostrzec stąd Pikuj (1405 m n.p.m.) – najwyższy szczyt całych Bieszczad, leżący już po ukraińskiej stronie.

Halicz (1333 m n.p.m.) o regularnym, trójkątnym kształcie jest trzecim co do wysokości szczytem w naszych Bieszczadach. Ze szczytu rozpościera się wspaniałą panorama, która obejmuje nawet Gorgany. Ponoć nocą można stąd dostrzec światła Lwowa.

 

SZLAKI NA HALICZ I ROZSYPANIEC

  • Czerwony z Ustrzyk Górnych (5 h) – Po dwóch godzinach wędrówki lasem szlak wychodzi na otwartą przestrzeń. Widokowym grzbietem wędrujemy ku Przełęczy pod Tarnicą, a następnie w kierunku Przełęczy Goprowskiej. Po trawersie Kopy Bukowskiej i grzbietu Krzemienia, który jest drugim najwyższym szczytem polskich Bieszczad, osiągamy Halicz. Na szczyt Rozsypańca pozostaje 30 minut marszu.
  • Czerwony z Wołosatego (3 h 30 min) – Pierwszy fragment szlaku nie zapowiada późniejszych rewelacji – prowadzi utwardzoną drogą, w dużej mierze lasem. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę. Od Przełęczy Bukowskiej (granica z Ukrainą) następuje efektowny odcinek odkrytym terenem połonin. Najpierw zdobywamy Rozsypaniec, by po 30 minutach wejść na Halicz.

 

WYCIECZKI NA HALICZ I ROZSYPANIEC

TRASA 1: Wołosate – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: niebieski, żółty, czerwony
  • Czas: 6 h 15 min
  • Dystans: 19 km
  • Suma podejść: 850 m
  • Suma zejść: 850 m
  • Uwagi: Klasyczna pętelka łącząca Halicz i Rozsypaniec wraz z Tarnicą. Kierunek wędrówki nie jest przypadkowy – na koniec zostawiłam utwardzoną drogę, którą łatwo pokonać nawet na dużym zmęczeniu.

 

TRASA 2: Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: czerwony, żółty, czerwony
  • Czas: 7 h 30 min
  • Dystans: 23 km
  • Suma podejść: 1000 m
  • Suma zejść: 950 m
  • Uwagi: Klasyczna tura poprowadzona Głównym Szlakiem Beskidzkim. Od pierwszej propozycji różni się wejściem na widokowy grzbiet Szerokiego Wierchu. Wycieczkę można zakończyć w miejscu rozpoczęcia, tj. w Ustrzykach Górnych, jednakże wiąże się to z półtoragodzinnym marszem szosą asfaltową.

 

TRASA 3: Widełki – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: niebieski, czerwony
  • Czas: 8 h
  • Dystans: 24 km
  • Suma podejść: 1150 m
  • Suma zejść: 1000 m
  • Uwagi: Całodzienna wędrówka na Halicz i Rozsypaniec, wzbogacona o Bukowe Berdo. Szlak zaczyna się nieopodal przystanku PKS Pszczeliny II, gdzie dojedziemy autobusem z Ustrzyk Górnych. Ewentualne wejście z Przełęczy Goprowskiej na Tarnicę i zejście z powrotem zajmie co najmniej godzinę.

 

TRASA 4: Muczne – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: żółty, niebieski, żółty, czerwony
  • Czas: 7 h 30 min
  • Dystans: 23 km
  • Suma podejść: 1100 m
  • Suma zejść: 1100 m
  • Uwagi: Jeśli chcemy zdobyć Halicz, Bukowe Brdo i Tarnicę w trakcie jednej wycieczki, to zdecydowanie warto wybrać Muczne na punkt startowy wycieczki. Szlak żółty z Mucznego jest o półtorej godziny krótszy niż niebieski z Widełek, co pozwoli wysupłać czas na Tarnicę. Do Mucznego dojedziemy prywatnym busem – z Ustrzyk Górnych jest najbliżej.
Szlak na Halicz, Bieszczady

Panorama z Halicza w stronę Tarnicy, Krzemienia, Bukowego Berda i Kopy Bukowskiej

Łatwe szlaki w Bieszczdach

Z Halicza na Rozsypaniec

 

BUKOWE BERDO

Bukowe Berdo to 4-kilometrowa połonina o trzech wierzchołkach, z których najwyższy liczy sobie 1311 m n.p.m. Nazwa „berdo” nawiązuje do tradycji pasterskich i w starosłowiańskim oznacza po prostu pastwisko. Charakterystyczne dla całego grzbietu są skalne wychodnie z piaskowca. Ze wszystkich odwiedzonych miejsc w Bieszczadach, to właśnie Bukowe Berdo polubiłam najbardziej – ze względu na ciekawą dookolną panoramę, nieco mniejsze zainteresowanie turystów (którzy ciągną na sąsiednią Tarnicę) i jakiś taki ulotny klimat, ciężki do opisania, ale zauważony przez wielu piechurów.

 

SZLAKI NA BUKOWE BERDO

  • Żółty z Mucznego (1 h 20 min) – To najszybsza opcja, by wejść na Bukowe Berdo. Żółty szlak zajmie godzinę z hakiem, wyprowadzając nas na widokowy grzbiet, do krzyżówki z niebieskim szlakiem. Od najwyższego wzniesienia Bukowego Berda dzieli nas godzina wędrówki. Do Mucznego, gdzie znajduje się zagroda pokazowa żubrów, dojedziemy prywatnym busem z Ustrzyk Górnych.
  • Niebieski z Widełek (3 h) – Szlak zaczyna się nieopodal przystanku PKS Pszczeliny II (dojazd z Ustrzyk Górnych) i prowadzi w dużej mierze lasem, trawersując szczyt Widełki. Po około 2 h 30 min wędrówki osiągamy krzyżówkę z żółtym szlakiem, skąd jeszcze godzina do najwyższego wzniesienia Bukowego Berda.
  • Niebieski z Wołosatego (3 h) – Szlak zaczyna się w Wołosatem, gdzie bez problemu dojedziemy autobusem z Ustrzyk Górnych. Ścieżka pnie się ku Przełęczy pod Tarnicą (stąd na szczyt jest jedyne 10 min), gdzie napotyka szlak czerwony i wraz z nim prowadzi na Przełęcz Goprowską. Tu niebieski szlak odbija na lewo i poprzez grań Krzemienia dociera na najwyższą kulminację Bukowego Berda. By dotrzeć do żółtego szlaku na Muczne należy doliczyć ok. 40 min.

 

WYCIECZKI NA BUKOWE BERDO

TRASA 1: Muczne – Bukowe Berdo – Widełki (Pszczeliny)

  • Szlaki: żółty, niebieski
  • Czas: 3 h 30 min
  • Dystans: 10 km
  • Suma podejść: 500 m
  • Suma zejść: 630 m
  • Uwagi: Najkrótsza opcja, by wydostać się na widokowy grzbiet Bukowego berda. Należy doliczyć 1 h 40 min, jeśli chce się zaliczyć najwyższe wzniesienie Bukowego Berda. Do Mucznego można dojechać prywatnym busem, natomiast Widełki są skomunikowane z Ustrzykami Górnymi.

 

TRASA 2: Widełki (Pszczeliny) – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Wołosate – Ustrzyki Górne

  • Szlaki niebieski
  • Czas: 7 h
  • Dystans: 21 km
  • Suma podejść: 1000 m
  • Suma zejść: 930 m
  • Uwagi: Trasę można skończyć w Wołosatem, gdzie złapiemy busa do Ustrzyk Górnych. Zaoszczędzimy sobie w ten sposób 6 km marszu po asfaltowej drodze. 
Po drodze można zdobyć Tarnicę żółtym szlakim łącznikowym, co wydłuży wycieczkę o ok. pół godziny.

 

TRASA 3: Widełki (Pszczeliny) – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Szeroki Wierch – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: niebieski – żółty, czerwony
  • Czas: 7 h
  • Dystans: 20 km
  • Suma podejść: 1100 m
  • Suma zejść: 1000 m
  • Uwagi: Wycieczkę można zacząć w Mucznem, co skróci dystans o 4 km. Jednakże trzeba mieć na uwadze, że Widełki połączone są z Ustrzykami Górnymi stałym połączeniem autobusowym, natomiast Muczne osiągalne są jedynie prywatnymi busami.

 

TRASA 4: Widełki (Pszczeliny) – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: niebieski, czerwony
  • Czas: 8 h
  • Dystans: 24 km
  • Suma podejść: 1100 m
  • Suma zejść: 1000 m
  • Uwagi: Jak wyżej, wycieczkę można zacząć w Mucznem, co skróci dystans o 4 km.

 

TRASA 5: Widełki – Bukowe Berdo – Przełęcz Goprowska – Przełęcz pod Tarnicą – Tarnica – Przełęcz pod Tarnicą – Przełęcz Goprowska – Halicz – Rozsypaniec – Przełęcz Bukowska – Wołosate

  • Szlaki: niebieski, żółty, czerwony
  • Czas: 9 h
  • Dystans: 26 km
  • Suma podejść: 1350 m
  • Suma zejść: 1200 m
  • Uwagi: Całodzienna, ale absolutnie genialna tura łącząca klimatyczne Bukowe Berdo z Tarnicą, Haliczem i Rozsypańcem. Trasę można skrócić, rozpoczynając wędrówkę w Mucznem (dojazd prywatnym busem).
Szlaki na Bukowe Berdo

Bukowe Berdo

Opis szlaków na Bukowe Berdo

Połonina Caryńska i Wetlińska z Bukowego Berda

 

POŁONINA CARYŃSKA

Połonina Caryńska ma 4 km długości i cztery wierzchołki, z których najwyższy zwany jest Kruhlym Wierchem (1297 m n.p.m.). Wraz z Wetlińską walczy o miano najpiękniejszej i najpopularniejszej połoniny w Bieszczadach, z tego względu bywa zatłoczona nawet po sezonie. W zasadzie z każdej strony jest stosunkowo szybko dostępna, choć trzeba pamiętać, że niektóre szlaki na krótkim odcinku pokonują sporo metrów w pionie toteż bywają męczące.

 

SZLAKI NA POŁONINĘ CARYŃSKĄ

  • Zielony z Przełęczy Wyżniańskiej (1 h 15 min) – To najszybsza i najłatwiejsza opcja. Szlak dobija do grzbietu tuż pod Kruhlym Wierchem, który zdobędziemy w ciągu kilkunastu minut. Przełęcz Wyżniańska znajduje się przy drodze pomiędzy Ustrzykami Górnymi a Wetliną, więc w sezonie nie będzie problemu z dojazdem autobusem czy busem prywatnym. Na zmotoryzowanych czeka parking.
  • Zielony ze schroniska studenckiego Koliba (2 h) – Wejście od strony Przysłupu Caryńskiego, na którym mieści się Koliba, jest mozolne i dość męczące. Szlak jest stosunkowo stromy, a więc nieprzyjemny dla kolan podczas schodzenia. Jeśli doliczyć czas potrzebny na dojście do schroniska (najlepsza opcja to godzinna wędrówka żółtym szlakiem ze wsi Bereżki), to ten wariant okaże się najdłuższy ze wszystkich opcji. W Bereżkach znajduje się parking, jest też opcja dojazdu z Ustrzyk Górnych. Dojście niebieskim szlakiem do Koliby z Dwernika zajmie 3 h 30 min, z Chaty Socjologa 4 h, a z Lutowisk 6 h.
  • Czerwony z Brzegów Górnych (1 h 45 min) – Szlak zaczyna się w nieistniejącej już wsi, po której został stary cmentarz (mijamy go po drodze). Później pozostaje wdrapać się na Kruhly Wierch. W Brzegach Górnych znajduje się ogromny parking oraz sezonowe pole namiotowe. Autobusy kursują od strony Ustrzyk Górnych i Wetliny.
  • Czerwony z Ustrzyk Górnych (2 h 30 min) – Szlak jest dość forsowny i od początku pnie się ostro w górę. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę. Skraj połoniny osiągamy po półtorej godziny marszu, skąd jeszcze godzina wędrówki na Kruhly Wierch. Ze względu na strome odcinki, wariant ten jest zdecydowanie przyjemniejszy do wchodzenia, aniżeli schodzenia.

 

WYCIECZKI NA POŁONINĘ CARYŃSKĄ

TRASA 1: Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Przełęcz Wyżniańska

  • Szlaki: czerwony, zielony
  • Czas: 2 h 20 min
  • Dystans: 5 km
  • Suma podejść: 550 m
  • Suma zejść: 420 m
  • Uwagi: Krótka wycieczka, w sam raz na zapoznanie się z urokami Połoniny Caryńskiej. Jeszcze łatwiejszą opcją będzie wejście na grzbiet masywu z Przełęczy Wyżniańskiej i zejście w to samo miejsce.

 

TRASA 2: Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Ustrzyki Górne

  • Szlak: czerwony
  • Czas: 3 h 20 min
  • Dystans: 9 km
  • Suma podejść: 590 m
  • Suma zejść: 670 m
  • Uwagi: Najbardziej klasyczna trasa, bowiem przeprowadza nas przez cały grzbiet Połoniny Caryńskiej.

 

TRASA 3: Przełęcz Wyżniańska – Połonina Caryńska – Brzegi Górne – Chatka Puchatka – Przełęcz Wyżnia

  • Szlaki: zielony, czerwony, żółty
  • Czas: 4 h
  • Dystans: 10 km
  • Suma podejść: 900 m
  • Suma zejść: 880 m
  • Uwagi: Najkrótsza opcja łącząca Połoninę Caryńską z Połoniną Wetlińską, przy czym tej drugiej zwiedzimy tylko niewielki skrawek.

 

TRASA 4: Ustrzyki Górne – Połonina Caryńska – Brzegi Górne – Chatka Puchatka – Przełęcz Wyżnia

  • Szlaki: czerwony, żółty
  • Czas: 5 h 30 min
  • Dystans: 14 km
  • Suma podejść: 1100 m
  • Suma zejść: 900 m
  • Uwagi: Przejście całej Połoniny Caryńskiej w połączeniu z odwiedzinami w Chatce Puchatka, która stoi na skraju Połoniny Wetlińskiej.

 

TRASA 5: Wieś Smerek – szczyt Smerek – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Ustrzyki Górne

  • Szlak: czerwony
  • Czas: 8 h 40 min
  • Dystans: 25 km
  • Suma podejść: 1500 m
  • Suma zejść: 1450 m
  • Uwagi: Długa, ale szalenie atrakcyjna trasa łącząca Smerek, Połoninę Wetlińską i Caryńską. W okresie późno-jesiennym i zimowym trudna do zrealizowania ze względu na krótki dzień.

 

TRASA 6: Ustrzyki Górne – Połonina Caryńska – Brzegi Górne – Chatka Puchatka – Połonina Wetlińska – Przełęcz Orłowicza – Wetlina

  • Szlaki: czerwony, żółty
  • Czas: 7 h 30 min
  • Dystans: 21 km
  • Suma podejść: 1300 m
  • Suma zejść: 1300 m
  • Uwagi: Długa trasa, ale łącząca uroki dwóch najpopularniejszych bieszczadzkich połonin: Wetlińskiej i Caryńskiej. Liczne połączenia pomiędzy Ustrzykami Górnymi a Wetliną ułatwią zaplanowanie wycieczki.

 

TRASA 7: Ustrzyki Górne – Połonina Caryńska – Przełęcz Wyżniańska – Bacówka pod Małą Rawką – Mała Rawka – Wielka Rawka – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: czerwony, zielony, żółty, niebieski
  • Czas: 7 h
  • Dystans: 20 km
  • Suma podejść: 1200 m
  • Suma zejść: 1200 m
  • Uwagi: Połączenie Połoniny Caryńskiej z Rawkami stanowi jedną z najciekawszych widokowo wycieczek w Bieszczadach. Jako że jest to zamknięta pętla, można ją równie dobrze rozpocząć na Przełęczy Wyżniańskiej bądź w Bacówce pod Małą Rawką.

 

TRASA 8: Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Przełęcz Wyżniańska – Bacówka pod Małą Rawką – Mała Rawka – Wielka Rawka – Mała Rawka – Dział – Przełęcz Wyżnia – Chatka Puchatka – Brzegi Górne

  • Szlaki: czerwony, zielony, żółty, zielony, żółty, czerwony
  • Czas: 8 h
  • Dystans: 22 km
  • Suma podejść: 1400 m
  • Suma zejść: 1400 m
  • Uwagi: Całodzienna wycieczka łącząca Połoninę Caryńską, Wetlińską, Rawki oraz Dział. Jako że wycieczka jest w formie zamkniętej pętli, to można ją równie dobrze rozpocząć na Przełęczy Wyżniańskiej, na Przełęczy Wyżniej, w Chatce Puchatka bądź w Bacówce pod Małą Rawką. Z Działu można kontynuować wycieczkę zielonym szlakiem do Wetliny (dłużej o godzinę z hakiem), lecz wtedy punkt startowy oraz końcowy będą w innych miejscach.

 

TRASA 9: Bereżki – Schronisko Koliba – Połonina Caryńska – Przełęcz Wyżniańska

  • Szlaki: żółty, zielony
  • Czas: 3h 30 min
  • Dystans: 9 km
  • Suma podejść: 700 m
  • Suma zejść: 450 m
  • Uwagi: To opcja która na pewno wymaga precyzyjnego zaplanowania dojazdów. Wycieczkę można zakończyć w Bacówce pod Małą Rawką (dojście z Przełęczy Wyżniańskiej zajmie tylko 30 minut).

 

TRASA 10: Bacówka Jaworzec – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Połonina Caryńska – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: czarny, czerwony
  • Czas: 8 h 30 min
  • Dystans: 24 km
  • Suma podejść: 1400 m
  • Suma zejść: 1320 m
  • Uwagi: Długa, całodzienna trasa od schroniska do schroniska. W Ustrzykach poleca się Kremenaros, Hotel Górski PTTK bądź Dom Rekolekcyjny (warunki jak w schronisku młodzieżowym). Z Połoniny Caryńskiej zejść można także do Bacówki pod Małą Rawką i Koliby na Przysłupie Caryńskim.
Szlaki na Połoninę Caryńską

Połonina Caryńska

Opis szlaków na Połoninę Caryńską

Podejście na Kruhly Wierch

 

POŁONINA WETLIŃSKA

Najbardziej rozległa połonina w Bieszczadach, licząca aż 8 km długości. Z kilku kulminacji najwyższy jest Roh (1255 m n.p.m.), drugim z kolei jest Osadzki Wierch (1253 m n.p.m.). Moim zdaniem to najpiękniejsza i najbardziej malownicza połonina, nie dziwi więc fakt, iż należy do najchętniej odwiedzanych miejsc w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Na skraju połoniny, ponad Brzegami Górnymi, znajduje się legendarne schronisko Chatka Puchatka, które w 2020 roku poddano gruntownej przebudowie. Chwilowo tak zmieniono przebiegi szlaków, by te omijały plac budowy. Postanowiłam opisać szlaki w ich oryginalnej wersji, gdyż te wkrótce powrócą do Chatki Puchatka.

 

SZLAKI NA POŁONINĘ WETLIŃSKĄ

  • Żółty z Przełęczy Wyżniej, tzw. Końska Droga (1 h 15 min) – Najłagodniejsza i najprostsza droga dojściowa do Chatki Puchatka, z tego powodu również najbardziej zatłoczona. Na Przełęczy Wyżniej znajduje się spory parking, dojedziemy tu także autobusem zarówno od strony Ustrzyk Górnych, jak i Wetliny. Dalsza droga przez Połoninę Wetlińską na Przełęcz Orłowicza zajmie ok. 1 h 40 min.
  • Czerwony z Brzegów Górnych (1 h 30 min) – Dość stromy wariant podejścia do Chatki Puchatka. Po deszczu i podczas oblodzeń szlak ten staje się trudny do zejścia. W Brzegach Górnych znajduje się spory parking, dojedziemy tu także autobusem zarówno od strony Ustrzyk Górnych, jak i Wetliny. Dalsza droga przez Połoninę Wetlińską (od schroniska na Przełęcz Orłowicza) zajmie ok. 1 h 40 min.
  • Czarny z Górnej Wetlinki (1 h 45 min) – To szlak łącznikowy prowadzący od campingu w Górnej Wetlince do żółtego szlaku z Przełęczy Wyżniej, zwanego Końską Drogą. Dalej za żółtymi znakami dojdziemy do Chatki Puchatka. Przy campingu znajduje się duży parking (również dla turystów niekorzystających z ośrodka). Do Górnej Wetlinki docierają autobusy z Ustrzyk Górnych i Wetliny. Dalsza droga przez Połoninę Wetlińską (od Chatki Puchatka na Przełęcz Orłowicza) zajmie ok. 1 h 40 min.
  • Żółty z Wetliny (2 h) – Szlak zaczyna się w centrum Wetliny (przystanek PKS Stare Sioło) i wznosi się ku Przełęczy Orłowicza, która oddziela widokowy Smerek od masywu Połoniny Wetlińskiej. To przyjemny i chętnie odwiedzany szlak. Kilometr poniżej siodła przełęczy znajduje się zadaszona wiata turystyczna. Dalsza droga przez Połoninę Wetlińską do Chatki Puchatka zajmie ok. 1 h 40 min. Wetlina jest dobrze skomunikowana zarówno z Cisną, jak i z Ustrzykami Górnymi. Auto zostawimy np. pod sklepem w centrum Wetliny.
  • Żółty z Zatwarnicy (3 h) – Pierwszy etap szlaku jest monotonny, gdyż biegnie utwardzoną drogą do terenowej stacji Bieszczadzkiego Parku Narodowego „Suche Rzeki”. Po drodze mijamy odbicie ścieżki przyrodniczej do urokliwego wodospadu Szepit na potoku Hylaty (dojście w jedną stronę zajmie 30 min). Na odcinku Suche Rzeki – Przełęcz Orłowicza wytyczono ścieżkę edukacyjną. Z Zatwarnicy ciężko zrobić sensowną pętelkę, obejmującą Połoninę Wetlińską, ale warto przyjechać tu własnym autem, by zobaczyć wspomniany wodospad czy Dwernik Kamień.
  • Czerwony ze Smereka (3 h) – Po długim leśnym odcinku szlak wychodzi na szczyt Smereka, z którego rozciąga się szeroka panorama. Zejście na Przełęcz Orłowicza zajmie 15 minut, a dalsza droga przez Połoninę Wetlińska do Chatki Puchatka kolejne 2 h. Do wsi Smerek dojedziemy z Cisnej, Wetliny i Ustrzyk Górnych. Zmotoryzowani znajdą też parking.
  • Czarny z Bacówki w Jaworzcu (3 h) – Najbardziej „dziki” i błotnisty wariant dojścia na Przełęcz Orłowicza. Prowadzi z jednego z najbardziej znanych i najstarszych bieszczadzkich schronisk przez Krysową i Wysokie Berdo. Najszybsza droga do schroniska to asfaltówka ze wsi Kalnica (40 minut piechotą). Miejscowość znajduje się pomiędzy Wetliną a Cisną, więc w sezonie letnim kursują tu autobusy PKS.

 

WYCIECZKI NA POŁONINĘ WETLIŃSKĄ

TRASA 1: Wetlina Stare Sioło – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Przełęcz Wyżnia

  • Szlaki: żółty, czerwony, żółty
  • Czas: 4 h 30 min
  • Dystans: 12 km
  • Suma podejść: 750 m
  • Suma zejść: 500 m
  • Uwagi: Jedna z najpopularniejszych i najpiękniejszych tras w Bieszczadach, przeprowadzająca przez cały grzbiet Połoniny Wetlińskiej.

 

TRASA 2: Wieś Smerek – szczyt Smerek – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Przełęcz Wyżnia

  • Szlaki: czerwony, żółty
  • Czas: 5 h 30 min
  • Dystans: 15,5 km
  • Suma podejść: 900 m
  • Suma zejść: 630 m
  • Uwagi: Niewiele dłuższa niż pierwsza trasa, ale wzbogacona o widokowy szczyt Smerek.

 

TRASA 3: Wetlina Stare Sioło – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: żółty, czerwony
  • Czas: 7 h 30 min
  • Dystans: 21 km
  • Suma podejść: 1300 m
  • Suma zejść: 1300 m
  • Uwagi: Długa trasa, ale łącząca uroki dwóch najpopularniejszych bieszczadzkich połonin: Wetlińskiej i Caryńskiej.

 

TRASA 4: Wieś Smerek – szczyt Smerek – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Ustrzyki Górne

  • Szlak: czerwony
  • Czas: 8 h 40 min
  • Dystans: 25 km
  • Suma podejść: 1500 m
  • Suma zejść: 1450 m
  • Uwagi: Długa, ale szalenie atrakcyjna trasa łącząca Smerek, Połoninę Wetlińską i Caryńską. W okresie późno-jesiennym i zimowym może być trudna do zrealizowania ze względu na krótki dzień.

 

TRASA 5: Kalnica – Bacówka Jaworzec – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Przełęcz Wyżnia

  • Szlaki: czarny, czerwony, żółty
  • Czas: 6 h
  • Dystans: 18 km
  • Suma podejść: 800 m
  • Suma zejść: 600 m
  • Uwagi: Odcinek pomiędzy Bacówką a Przełęczą Orłowicza jest bardzo błotnisty. Na start i metę dojedziemy autobusem bądź busem.

 

TRASA 6: Kalnica – Bacówka Jaworzec – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: czarny, czerwony
  • Czas: 9 h 20 min
  • Dystans: 27 km
  • Suma podejść: 1500 m
  • Suma zejść: 1400 m
  • Uwagi: Można o godzinę skrócić trasę nocując w Bacówce Jaworzec. Ze względu na dystans, trasa poleca się w okresie wiosenno-letnim, kiedy dzień jest długi. Odcinek pomiędzy Bacówką a Przełęczą Orłowicza jest bardzo błotnisty.
Szlaki na Połoninę Wetlińską

Połonina Wetlińska. W tle Smerek.

Opis szlaków na Połoninę Wetlińską

Widok z grzbietu na Chatkę Puchatka. W tle Połonina Caryńska oraz Tarnica.

 

SZCZYT SMEREK

Dwuwierzchołkowy szczyt Smerek (1222 m n.p.m.) położony jest ponad wsią o tej samej nazwie. Na górze stoi wielki stalowy krzyż, upamiętniający tragiczną śmierć turysty, który w 1978 roku został porażony piorunem. Jako że szczyt jest niejako przedłużeniem Połoniny Wetlińskiej, to wycieczki będą podobne i po części wspólne dla obu miejsc.

 

SZLAKI NA SMEREK

  • Czerwony ze Smereka (2 h 45 min) – Po długim leśnym odcinku szlak wychodzi na niższy z dwóch wierzchołków Smereka. Szeroka panorama obejmuje m in. Połoninę Wetlińską, Tarnicę, Rawki oraz Dział. Szczyt dzieli od Przełęczy Orłowicza kilkunastominutowy marsz. Do wsi Smerek, gdzie zaczyna się szlak, dojedziemy z Cisnej, Wetliny i Ustrzyk Górnych. Zmotoryzowani znajdą też parking.
  • Żółty z Wetliny (2 h 20 min) – Ten popularny szlak zaczyna się w centrum Wetliny (przystanek PKS Stare Sioło) i wznosi się ku Przełęczy Orłowicza, która oddziela Smerek od masywu Połoniny Wetlińskiej. Poniżej siodła znajduje się zadaszona wiata turystyczna. Od Przełęczy Orłowicza na szczyt Smerek wchodzimy za czerwonymi znakami. Wetlina jest dobrze skomunikowana zarówno z Cisną, jak i z Ustrzykami Górnymi. Auto zostawimy np. pod sklepem w centrum Wetliny.
  • Czerwony z Brzegów Górnych (3 h 30 min) – Szlak z początku pnie się dość stromo ku Chatce Puchatka, później już łagodnie przeprowadza przez malowniczą Połoninę Wetlińską i dalej przez Przełęcz Orłowicza na Smerek. W Brzegach Górnych znajduje się spory parking, dojedziemy tu także autobusem zarówno od strony Ustrzyk Górnych, jak i Wetliny.
  • Żółty z Zatwarnicy (3 h 30 min) – Pierwszy etap szlaku jest monotonny, gdyż biegnie utwardzoną drogą do terenowej stacji Bieszczadzkiego Parku Narodowego „Suche Rzeki”. Po drodze mijamy odbicie ścieżki przyrodniczej do urokliwego wodospadu Szepit na potoku Hylaty (dojście w jedną stronę zajmie 30 min). Na odcinku Suche Rzeki – Przełęcz Orłowicza równolegle do szlaku biegnie ścieżka edukacyjna. Od przełęczy na szczyt Smerek wchodzimy za czerwonymi znakami.
  • Czarny z Bacówki w Jaworcu (3 h 30 min) – Najbardziej „dziki” i błotnisty wariant dojścia na Przełęcz Orłowicza, skąd za czerwonymi znakami zdobędziemy Smerek. Prowadzi z jednego z najbardziej znanych i najstarszych bieszczadzkich schronisk przez Krysową i Wysokie Berdo. Najszybsza droga do schroniska to asfaltówka ze wsi Kalnica (40 minut piechotą). Miejscowość znajduje się pomiędzy Wetliną a Cisną, więc w sezonie letnim kursują tu autobusy PKS.

 

WYCIECZKI NA SMEREK

TRASA 1: Wieś Smerek – Smerek – Przełęcz Orłowicza – Wetlina Stare Sioło

  • Szlaki: czerwony, żółty
  • Czas: 4 h
  • Dystans: 11,5 km
  • Suma podejść: 650 m
  • Suma zejść: 630 m
  • Uwagi: Najszybsza i najkrótsza opcja wycieczki na Smerek. Wetlina oraz wieś Smerek są skomunikowane.

 

TRASA 2: Wieś Smerek – Smerek – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Przełęcz Wyżnia

  • Szlaki: czerwony, żółty
  • Czas: 5 h 30 min
  • Dystans: 15,5 km
  • Suma podejść: 900 m
  • Suma zejść: 630 m
  • Uwagi: Najciekawsza opcja, bo łącząca Smerek z całym grzbietem Połoniny Wetlińskiej. Wycieczka jest łatwa i pozbawiona stromych odcinków.

 

TRASA 3: Zatwarnica – Sucha Rzeka – Przełęcz Orłowicza – Smerek – wieś Smerek

  • Szlaki: żółty, czerwony
  • Czas: 5 h 20 min
  • Dystans: 15,5 km
  • Suma podejść: 800 m
  • Suma zejść: 700 m
  • Uwagi: Wycieczkę warto wydłużyć o wodospad Szepit (ścieżka z Zatwarnicy zajmuje 30 min w jedną stronę). Szczerze nie wiem, czy jest jakieś połączenie autobusowe do Zatwarnicy, prawdopodobnie jedyna opcją dojazdu będzie wynajęcie busa. 
Po wejściu na Smerek można zejść z powrotem na Przełęcz Orłowicza i kontynuować wędrówkę żółtym szlakiem do Wetliny.

 

TRASA 4: Zatwarnica – Sucha Rzeka – Przełęcz Orłowicza – Smerek – Przełęcz Orłowicza – Krysowa – Bacówka Jaworzec – Kalnica

  • Szlaki: żółty, czerwony, czarny
  • Czas: 6 h 40 min
  • Dystans: 20 km
  • Suma podejść: 850 m
  • Suma zejść: 800 m
  • Uwagi: Wycieczkę warto wydłużyć o wodospad Szepit (ścieżka z Zatwarnicy zajmuje 30 min w jedną stronę). Szczerze nie wiem, czy jest jakieś połączenie autobusowe do Zatwarnicy, prawdopodobnie jedyna opcją dojazdu będzie wynajęcie busa. CZarny szlak do Nacówki Jaworzec jest błotnisty.

 

TRASA 5: Wieś Smerek – szczyt Smerek – Przełęcz Orłowicza – Połonina Wetlińska – Chatka Puchatka – Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Ustrzyki Górne

  • Szlak: czerwony
  • Czas: 8 h 40 min
  • Dystans: 25 km
  • Suma podejść: 1500 m
  • Suma zejść: 1450 m
  • Uwagi: Długa, ale szalenie atrakcyjna trasa łącząca Smerek, Połoninę Wetlińską i Caryńską. W okresie późno-jesiennym i zimowym może być trudna do zrealizowania ze względu na krótki dzień.
Szlaki na Smerek

Smerek

Opis szlaków na Smerek

Ze szczytu Smerek na Połoninę Wetlińską

 

WIELKA RAWKA

Niemała połonina rozpościerająca się na Wielkiej Rawce (1307 m n.p.m.) stanowi jeden z najlepszych punktów widokowych w Bieszczadach. To najwyższy szczyt w paśmie granicznym, łatwy do rozpoznania za sprawą betonowego słupa – dawnego stanowiska geodezyjnego. Warto zwrócić szczególną uwagę na pierwotną puszczę bukową porastającą stoki Rawki, kryje ona niedźwiedzie gawry. Wielka Rawka zazwyczaj zdobywana jest wraz z Małą Rawką (1272 m n.p.m.), gdyż oba szczyty łączy żółty szlak łącznikowy (30 min). Wędrówka otwartym grzbietem pomiędzy Rawkami jest jedną z większych atrakcji Bieszczad.

 

SZLAKI NA RAWKI

  • Zielony i żółty z Przełęczy Wyżniańskiej (2 h) – Najkrótsza i najpopularniejsza opcja wyjścia na Rawki. Wiedzie z popularnej Przełęczy Wyżniańskiej, skąd można wyruszyć również na Połoninę Caryńską. Pierwsza część zielonego szlaku jest łagodna i prowadzi do bacówki pod Małą Rawką. Natomiast druga część to już mozolne podejście lasem na Małą Rawkę. Pomiędzy Rawkami wytyczono żółty szlak łącznikowy – spacer widokowym grzbietem zajmie 30 minut.
  • Żółty i zielony z Przełęczy Wyżniej (2 h 30 min) – Do niedawna z Przełęczy Wyżniej można było dojść jedynie do Chatki Puchatka na Połoninie Wetlińskiej. Obecnie można skierować się także na Dział, do zielonego szlaku wiodącego z Wetliny na Małą Rawkę. Ta opcja jest najłagodniejsza ze wszystkich możliwych, świetna dla początkujących turystów.
  • Zielony i żółty z Wetliny (4 h) – Zielony szlak z Wetliny prowadzi grzbietem pasma Działu. Jest zdecydowanie najdłuższy ze wszystkich opcji, ale też niezwykle przyjemny ze względu na wiele widokowych miejsc oraz stosunkowo łagodne nachylenie na większej części trasy. Po drodze mijamy zadaszoną wiatę. Zielony szlak kończy się na Małej Rawce, dalej na Wielką Rawkę dojdziemy za żółtymi znakami.
  • Niebieski z Ustrzyk Górnych (2 h 45 min) – Chyba najbardziej mozolna i jednocześnie najmniej ciekawa opcja dotarcia na Rawki. W dużej mierze prowadzi lasem i to jeszcze po stromym zboczu, z tego powodu jest to mało przyjemny szlak na zejście.

 

WYCIECZKI NA RAWKI

TRASA 1: Przełęcz Wyżnia – Dział – Mała Rawka – Wielka Rawka – Mała Rawka – Bacówka pod Małą Rawką – Przełęcz Wyżniańska

  • Szlaki: żółty, zielony, żółty, zielony
  • Czas: 3 h 45 min
  • Dystans: 11 km
  • Suma podejść: 530 m
  • Suma zejść: 550 m
  • Uwagi: Najłagodniejsza wycieczka na Rawki, świetna propozycja dla mniej zaawansowanych piechurów. Po drodze zadaszona wiata oraz bacówka. Dojazd na punkt startowy oraz końcowy możliwy zarówno od strony Ustrzyk Górnych, jak i Wetliny. W sezonie kursują tu turystyczne busy. Z Wielkiej Rawki warto podejść na Krzemieniec, szczyt na którym znajduje się trójstyk granic (wypad zajmie około 1 h).

 

TRASA 2: Przełęcz Wyżniańska – Bacówka pod Małą Rawką – Mała Rawka – Wielka Rawka – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: zielony, żółty, niebieski
  • Czas: 3 h 30 min
  • Dystans: 11 km
  • Suma podejść: 480 m
  • Suma zejść: 680 m
  • Uwagi: Najkrótsza pętelka na Rawki. Niezależnie z której strony zaczniemy, będziemy musieli uporać się ze stromym odcinkiem. Jeden nich znajduje się na niebieskim szlaku pod Wielką Rawką, drugi pomiędzy bacówką a Małą Rawką. Jeśli lubisz relaksować się w schronisku na koniec wycieczki to zrób trasę w kierunku odwrotnym do opisywanego.
  • Z Wielkiej Rawki warto podejść na Krzemieniec, szczyt na którym znajduje się trójstyk granic (wypad zajmie około 1 h).

 

TRASA 3: Przełęcz Wyżniańska – Bacówka pod Małą Rawką – Mała Rawka – Wielka Rawka – Mała Rawka – Dział – Wetlina

  • Szlaki: zielony, żółty, zielony
  • Czas: 5 h
  • Dystans: 15,5 km
  • Suma podejść: 600 m
  • Suma zejść: 800 m
  • Uwagi: Pierwszy raz na Rawki? Ta trasa będzie optymalna! Wchodzimy na Rawki przez Bacówkę, a schodzimy przez malownicze pasmo Działu do Wetliny. Z Wielkiej Rawki warto podejść na pobliski Krzemieniec, szczyt na którym znajduje się trój styk granic (wypad zajmie dodatkową godzinę).

 

TRASA 4: Wetlina – Mała Rawka – Wielka Rawka – Krzemieniec – Rabia Skała – Jawornik – Wetlina

  • Szlaki: zielony, żółty, niebieski, żółty
  • Czas: 10 h 20 min
  • Dystans: 30 km
  • Suma podejść: 1600 m
  • Suma zejść: 1600 m
  • Uwagi: Długa pętla z Wetliny, poleca się na równie długi letni dzień. Prowadzi przez Rawki, Krzemieniec (trójstyk granic) i grzbiet graniczny do Rabiej Skały. Schodzimy do Wetliny żółtym szlakiem przez Jawornik. Ze względu na potężną odległość szlak graniczny jest stosunkowo rzadko odwiedzany.

 

TRASA 5: Ustrzyki Górne – Połonina Caryńska – Przełęcz Wyżniańska – Bacówka pod Małą Rawką – Mała Rawka – Wielka Rawka – Ustrzyki Górne

  • Szlaki: czerwony, zielony, żółty, niebieski
  • Czas: 7 h
  • Dystans: 20 km
  • Suma podejść: 1200 m
  • Suma zejść: 1200 m
  • Uwagi: Połączenie Połoniny Caryńskiej z Rawkami stanowi jedną z najciekawszych widokowo wycieczek w Bieszczadach. Jako że jest to zamknięta pętla, można ją równie dobrze rozpocząć na Przełęczy Wyżniańskiej bądź w Bacówce pod Małą Rawką.

 

TRASA 6: Brzegi Górne – Połonina Caryńska – Przełęcz Wyżniańska – Bacówka pod Małą Rawką – Małą Rawka – Wielka Rawka – Mała Rawka – Dział – Przełęcz Wyżnia – Chatka Puchatka – Brzegi Górne

  • Szlaki: czerwony, zielony, żółty, zielony, żółty, czerwony
  • Czas: 8 h
  • Dystans: 22 km
  • Suma podejść: 1400 m
  • Suma zejść: 1400 m
  • Uwagi: Całodzienna wycieczka łącząca Połoninę Caryńską, Wetlińską oraz Rawki. Jako że wycieczka jest w formie zamkniętem pętli, to można ją równie dobrze rozpocząć na Przełęczy Wyżniańskiej, na Przełęczy Wyżniej, w Chatce Puchatka bądź w Bacówce pod Małą Rawką.
Szlaki na Wielką Rawkę

Wielka Rawka

OPis szlaków na Rawki w Bieszczadach

Panorama z Małej Rawki

 

JASŁO

Jasło (1153 m n.p.m.) często figuruje na mapach jako Duże bądź Wielkie Jasło, tak dla odróżnienia od Małego Jasła, które znajduje się 2 km dalej. Szczyt pokryty jest połoniną, która daje podgląd na wszystkie główne pasma polskich Bieszczad. Widoki są rozległe, choć nie tak spektakularne jak na Połoninie Wetlińskiej czy Haliczu. W zamian jest mniej tłocznie i spokojnie.

 

SZLAKI NA JASŁO

  • Czerwony z Cisnej (3 h) – Zaczyna się w pobliżu słynnej restauracji Siekierezada oraz galerii Czarny Kot. Po przekroczeniu Solinki i torów Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej szlak kieruje się do lasu i dźwiga dość mocno w górę. Po minięciu widokowych polan w rejonie szczytu Worwosoka oraz Małego Jasła, docieramy na pokryty polaną szczyt Dużego Jasła. Wierzchołek wyznacza betonowa wieża geodezyjna.
  • Czerwony ze Smereka (3 h 20 min) – Ponad Smerekiem mijamy stare cerkwisko, a wędrówkę umila nam panorama na Połoninę Wetlińską oraz Caryńską. Na kolejne widoki możemy liczyć dopiero pod szczytem Fereczata oraz na Okrągliku, gdzie przebiega granica ze Słowacją. Stąd już tylko pół godziny na Wielkie Jasło.
  • Żółty z Przełęczy Przysłup (1 h 45 min) – To najszybsza i najłagodniejsza droga na Jasło. Żółty szlak zaczyna się na przełęczy, znanej turystom dzięki galerii Fantasmagoria, karczmie ze świeżymi pstrągami, a przede wszystkim stacji kolejki wąskotorowej. Można tu przyjechać autobusem zarówno ze strony Cisnej, jak i Wetliny. Duży parking sprzyja zmotoryzowanym.

 

WYCIECZKI NA JASŁO

TRASA 1: Cisna – Małe Jasło – Duże Jasło – Przełęcz Przysłup

  • Szlaki: czerwony, żółty
  • Czas: 4 h 20 min
  • Dystans: 12 km
  • Suma podejść: 700 m
  • Suma zejść: 600 m
  • Uwagi: Wycieczkę na Małe i Wielkie Jasło można połączyć w sezonie letnim z przejażdżką kolejką wąskotorową. Przełęcz Przysłup znajduje się o 100 metrów wyżej niż Cisna, a więc rozpoczynając wędrówkę właśnie w tym miejscu, skrócimy sobie podejście.

 

TRASA 2: Przełęcz Przysłup – Duże Jasło – Okrąglik – Fereczata – Smerek

  • Szlaki: żółty, czerwony
  • Czas: 4 h 20 min
  • Dystans: 13 km
  • Suma podejść: 600 m
  • Suma zejść: 700 m
  • Uwagi: Jedna z najkrótszych opcji wycieczkowych w rejonie Jasła.

 

TRASA 3: Cisna – Małe Jasło – Duże Jasło – Okrąglik – Fereczata – Smerek

  • Szlak: czerwony
  • Czas: 5 h 45 min
  • Dystans: 16 km
  • Suma podejść: 850 m
  • Suma zejść: 800 m
  • Uwagi: Klasyczna tura prowadząca fragmentem Głównego Szlaku Beskidzkiego. Na pierwszy raz polecam właśnie ten wariant.

 

TRASA 4: Cisna – Małe Jasło – Duże Jasło – Okrąglik – Przełęcz nad Roztokami – Rosocha – Hyrlata – Żubracze

  • Szlak: czerwony, niebieski
  • Czas: 8 h
  • Dystans: 23 km
  • Suma podejść: 1300 m
  • Suma zejść: 1250 m
  • Uwagi: Jasło w połączeniu z wyskokiem w mało znaną część Bieszczad. Po zejściu na Okrąglik oraz Przełęcz nad Roztokami (która niegdyś stanowiła istotny szlak handlowy) kierujemy się asfaltową drogą do Roztok Górnych i dalej niebieskim szlakiem przez masyw Hyrlatej. Szlak przez grzbiet wyznaczono dopiero w 2015 roku, więc zagląda tu stosunkowo mało turystów. Można za to spotkać niedźwiedzia! Trasa kończy się we wsi Żubracze, leżącej pomiędzy Cisną a Komańczą.

 

TRASA 5: Cisna – Małe Jasło – Duże Jasło – Okrąglik – Płasza – Rabia Skała – Jawornik – Wetlina

  • Szlaki: czerwony, niebieski, żółty
  • Czas: 9 h
  • Dystans: 26 km
  • Suma podejść: 1400 m
  • Suma zejść: 1350 m
  • Uwagi: Całodzienna wycieczka łącząca Cisną z Wetliną. Od Okrąglika idziemy szlakiem granicznym z widokami na Płaszy, Dziurkowcu i Rabiej Skale.
Szlaki na Jasło

Jasło

Czerwony szlak na Duże Jasło

Widok na Łopiennik z rejonu Małego Jasła

 

BACÓWKA JAWORZEC

Bacówka znajduje się we wsi Jaworzec, która niestety podzieliła losy innych bieszczadzkich osad, tj. została zniszczona po wysiedleniach w 1947 roku. Na pamiątkę starej cerkwi postawiono symboliczne drzwi oraz ikonę patrona świątyni. Zwiedzić można zrekonstruowaną bojkowską chatę, stary cmentarz przy nieistniejącej już kaplicy oraz krzyż pańszczyźniany, który jest dość popularnym obiektem w tym regionie. Po zniesieniu pańszczyzny chłopi spisywali księgi, w których umieszczali powinności wobec pana, następnie umieszczali je w trumienkach i zakopywali w ziemi. W miejscu pochówku stawiano krzyż bądź kapliczkę.

Bacówka w Jaworzcu (583 m n.p.m.) jest niezwykle przyjemnym miejscem, które zdecydowanie warto wkomponować w plan bieszczadzkich tułaczek. Serwują tu legendarny już bigos oraz regionalne fuczki, czyli ciasto naleśnikowe z kiszoną kapuchą i masakryczną ilością kminku. Całość spłukujemy wyśmienitym piwem Jaworcowym. Obsługa jest sympatyczna i wesoła. Jednym zdaniem – miejsce, do którego zawsze chętnie się wraca!

Najszybciej dostaniemy się tu z Kalnicy, z wsi położonej pomiędzy Cisną a Wetliną. Znajduje się tu parking oraz przystanek PKS. Najpierw asfaltowa, potem utwardzona droga z przystanku do bacówki zajmie około 45 min.

 

SZLAKI DO JAWORZCA

  • Czarny z Przełęczy pod Jawornem (8 h 45 min) – Rzadko uczęszczany szlak, chwilami słabo oznakowany. Nie ma tu spektakularnych widoków, będą za to Bieszczady nieznane i spokojne, z dala od tłumu i miejsc komercyjnych. Po drodze miniemy miejsce wypału drzewnego, stare cerkwisko czy wychodnie skalne. Szlak przecina wieś Jabłonki oraz Dołżycę, gdzie łatwo o dojazd. Na Przełęcz pod Jawornem dotrzemy ze studenckiej bazy Rabe (1 h 30 min), ze wsi Żubracze (2 h 30 min) oraz z Cisnej (3 h 30 min). Jako że trasa jest długa, to warto skorzystać z usług schroniska młodzieżowego „Pod Jelonkiem” w Jabłonkach bądź z miejsc noclegowych w Dołżycy.
  • Czarny z Przełęczy Orłowicza (2 h) – Szlak trawersuje północne zbocze Smereka i stopniowo obniża się się ku wsi Jaworzec. Po drodze mijamy zarastające polany, ale otwartych widokowych terenów tu brakuje. Szlak bywa bardzo błotnisty, zdarzają się tu pobłądzenia (zwłaszcza zimą). Na Przełęcz Orłowicza, gdzie zaczyna się szlak, można dojść z Wetliny (szlak żółty, 2 h), z Kalnicy (szlak czerwony, 2 h 30 min), ze Smereka (szlak czerwony, 3 h) z Zatwarnicy (szlak żółty, 3 h) oraz od strony Połoniny Wetlińskiej (szlak czerwony, 3 h).

 

WYCIECZKI DO JAWORZCA

TRASA 1: Wetlina – Przełęcz Orłowicza – Krysowa – Bacówka Jaworzec – Kalnica

  • Szlaki: żółty, czarny
  • Czas: 4 h 45 min
  • Dystans: 15 km
  • Suma podejść: 600 m
  • Suma zejść: 660 m
  • Uwagi: Będąc na Przełęczy Orłowicza warto pokusić się o zdobycie pobliskiego i widokowego szczytu Smerek – wydłuży to całą trasę o ok. 45 min.

 

TRASA 2: Kalnica – Smerek – Przełęcz Orłowicza – Krysowa – Bacówka Jaworzec – Kalnica

  • Szlaki: czerwony, czarny
  • Czas: 5 h
  • Dystans: 17 km
  • Suma podejść: 750 m
  • Suma zejść: 800 m
  • Uwagi: Niedługa wycieczka w formie pętelki, łącząca Bacówkę z widokowym szczytem Smerek.

 

TRASA 3: Dołżyca – Falowa – Bacówka Jaworzec – Kalnica

  • Szlak: czarny
  • Czas: 3 h 45 min
  • Dystans: 12 km
  • Suma podejść: 550 m
  • Suma zejść: 550 m
  • Uwagi: Zarówno Dołżyca, jak i Kalnica leżą przy drodze pomiędzy Cisną a Wetliną, będzie więc możliwe zorganizowanie dojazdu w oba te miejsca. Trasa prowadzi rzadko uczęszczanym szlakiem, głównie lasem.

 

TRASA 4: Jabłonki – Łopiennik – Dołżyca – Falowa – Bacówka Jaworzec

  • Szlak: czarny
  • Czas: 7 h
  • Dystans: 21 km
  • Suma podejść: 1100 m
  • Suma zejść: 1100 m
  • Uwagi: Wędrówka rzadko uczęszczanym czarnym szlakiem przez Łopiennik i Falową ukaże nam Bieszczady mniej znane i wolne od tłumów turystów. Jabłonki są skomunikowane z Cisną i Baligrodem.

 

TRASA 5: Zatwarnica – Sucha Rzeka – Przełęcz Orłowicza – Smerek – Przełęcz Orłowicza – Krysowa – Bacówka Jaworzec – Kalnica

  • Szlaki: żółty, czerwony, czarny
  • Czas: 6 h 40 min
  • Dystans: 20 km
  • Suma podejść: 850 m
  • Suma zejść: 800 m
  • Uwagi: Wycieczkę warto wydłużyć o wodospad Szepit (ścieżka z Zatwarnicy zajmuje 30 min w jedną stronę). Szczerze nie wiem, czy jest jakieś połączenie autobusowe do Zatwarnicy, prawdopodobnie jedyna opcją dojazdu będzie wynajęcie busa.

 

TRASA 6: Przełęcz Wyżnia – Chatka Puchatka – Połonina Wetlińska – Przełęcz Orłowicza – Bacówka Jaworzec – Kalnica

  • Szlaki: żółty, czerwony, czarny
  • Czas: 6 h
  • Dystans: 19 km
  • Suma podejść: 600 m
  • Suma zejść: 900 m
  • Uwagi: Oprócz zobaczenia najpiękniejszej z połonin – Wetlińskiej, można pokusić się o zdobycie szczytu Smerek – wydłuży to całą trasę o ok. 45 min.

 

TRASA 7: Bacówka pod Małą Rawką – Przełęcz Wyżniańska – Połonina Caryńska – Brzegi Górne – Chatka Puchatka – Połonina Wetlińska – Przełęcz Orłowicza – Bacówka Jaworzec

  • Szlaki: zielony, czerwony, czarny
  • Czas: 7 h 30 min
  • Dystans: 22 km
  • Suma podejść: 1100 m
  • Suma zejść: 1430 m
  • Uwagi: Całodzienna wędrówka od schroniska do schroniska. Oprócz dwóch najsłynniejszych połonin możemy zdobyć także szczyt Smerek – wydłuży całą trasę o ok. 45 min. Wędrówkę możemy rozpocząć również po północnej stronie Połoniny Caryńskiej, tj. w schronisku Studenckim Koliba. Cała wycieczka będzie dłuższa o 15 minut, pokonamy też o 100 metrów więcej w pionie, ale w nagrodę przejdziemy niemal cały grzbiet połoniny.

 

TRASA 8: Ustrzyki Górne – Połonina Caryńska – Brzegi Górne – Chatka Puchatka – Połonina Wetlińska – Przełęcz Orłowicza – Bacówka Jaworzec

  • Szlaki: czerwony, czarny
  • Czas: 8 h 30 min
  • Dystans: 24 km
  • Suma podejść: 1350 m
  • Suma zejść: 1420 m
  • Uwagi: Całodzienna wędrówka od schroniska do schroniska. Jest dłuższa i bardziej męcząca od powyższej trasy ze względu na większe przewyższenie.

 

TRASA 9: Kalnica – Bacówka Jaworzec – Krysowa – Terka

  • Szlaki: czarny, zielony
  • Czas: 4 h 45 min
  • Dystans: 15 km
  • Suma podejść: 670 m
  • Suma zejść: 790 m
  • Uwagi: Wycieczka z Jaworzca na północ, do Terki – jednej z najstarszych i najładniej położonych wsi bieszczadzkich. Okolice Terki i ścieżki wokół są ciekawe, jednakże mało popularne i czasami słabo oznakowane, więc nie jest to raczej kierunek dla początkujących Bieszczadomaniaków. Piszę o tej opcji, gdyż z Terki można dojść tudzież z pobliskiego Bukowca dojechać nad Solinę.
Bacówka Jaworzec w Bieszczadach

Bacówka Jaworzec

Szlaki z Bacówki Jaworzec

Czarny szlak do Jaworzca

 

INFORMACJE PRAKTYCZNE

  • Czas podany przy każdej wycieczce to średni czas potrzebny do przejścia danej trasy. Do tego należy dodać czas na odpoczynki, jedzenie czy fotki. W najpiękniejszych zakątkach Bieszczad można stracić naprawdę mnóstwo czasu na zdjęcia czy po prostu podziwianie pejzaży.
  • Bilet wstępu do Bieszczadzkiego Parku Narodowego kosztuje 8 zł (ulgowy 4 zł).
  • Parkingi kosztują od 18 zł za auto osobowe. Zimą opłata wynosi 12 zł.
  • Wiele opisywanych tu wycieczek ma swój początek bądź koniec przy głównej drodze łączącej Komańczę, Cisną, Wetlinę oraz Ustrzyki Górne. W sezonie letnim na tej trasie kursują PKS-y oraz busy. Zawsze przed wycieczką sprawdź połączenia (PKS-y z łatwością sprawdzisz na portalu e-pdroznik.pl).
  • W sezonie letnim busy jeżdżą, kiedy jest spory ruch turystyczny. Nie mają stałego rozkładu jazdy, po prostu stoją w miejscach, gdzie rozpoczynają i kończą się popularne szlaki. Czekają, aż zbierze się odpowiednia ilość chętnych i wtedy ruszają w kierunku Wetliny czy Ustrzyk Górnych. Jeśli ze względu na kiepską pogodę turystów kręci się mało, to i busy mogą nie kursować.
  • Poza sezonem połączeń autobusowych jest mniej, a busy kursują już tylko na telefon. W takiej sytuacji trzeba telefonicznie umówić się z kierowcą na dany kurs w dogodnym dla nas terminie. Reklamy busów wraz z telefonami do kierowców są wywieszane w wielu turystycznych miejscowościach Bieszczad oraz na przystankach autobusowych. Cena za kurs zależeć będzie od ilości osób – im bardziej zapełniony, tym mniejsza cena na osobę.
  • Niektóre bieszczadzkie wycieczki kończą się w sporej odległości od punktu startowego, dlatego ważne jest, aby dobrze zaplanować dojazdy i dokładnie sprawdzić możliwe połączenia. Jeśli korzystamy z własnego auta, to najlepiej zostawić je w miejscu, gdzie skończymy wycieczkę. Następnie podjeżdżamy busem do punktu startowego i wyruszamy na szlak – w ten sposób nie musimy się śpieszyć i martwić o połączenia autobusowe, wszak finalnie docieramy do własnego auta i mamy problem z głowy.
  • Kilka z opisanych tras to długie wycieczki, na które należy przeznaczyć minimum 8-9 godzin. Są to propozycje dla osób wyekwipowanych i ze słuszną kondycją, Ktoś, kto nie jest pewny swojej sprawności niech lepiej pozostawi te bardziej wymagające trasy na okres letni, kiedy to dni są o wiele dłuższe, bądź skupi się na krótszych szlakach.
  • W wielu miejscach na szlakach łapie zasięg ukraiński, warto więc wyłączyć transfer danych, żeby nie spotkała nas przykra niespodzianka podczas płacenia rachunku za telefon.
  • Najwygodniej jest nocować w Wetlinie bądź Ustrzykach Górnych – wszystkie wymienione trasy będą na wyciągnięcie ręki. Wetlina jest zdecydowanie bardziej rozbudowana, posiada też najlepiej zaopatrzony sklep spożywczy w okolicy. W Ustrzykach Górnych są 2 knajpy na krzyż i mały sklepik z wysokimi cenami.

 

Przeczytaj także relacje z bieszczadzkich tułaczek:  

BIESZCZADY PO RAZ PIERWSZY    BIESZCZADY JESIENIĄ 

 

Opisane miejsca należą do najatrakcyjniejszych w Bieszczadach i przyciągają coraz większe rzesze turystów. Oczywiście do zwiedzania jest znacznie więcej, wszak sporo tu atrakcji nieoczywistych, a nawet zapomnianych. Ale to już temat na osobny artykuł.

 

Górskie pozdro,

Madzia / Wieczna Tułaczka

 

 

2 komentarze

  1. Schodów na Tarnicę nigdy nie zapomnę. Myślałem, że się nigdy nie skończą. Ponoć kiedyś bez nich było lepiej.

  2. Miałyśmy okazję być w tym roku już dwukrotnie w Bieszczadach, zaliczając w sumie 4 różne trasy. Jest apetyt na więcej bo miejsce jest cudowne.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

*

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.